در سالهای اخیر، بلاکچین و فناوریهای مرتبط با آن تحول عظیمی در نحوه ذخیرهسازی و انتقال ارزش ایجاد کردهاند. یکی از جدیدترین و جالبترین مفاهیم در این حوزه، توکنهای مرتبط با داراییهای دنیای واقعی (Real World Assets یا RWA) است. این توکنها نمایانگر داراییهای ملموسی مانند املاک، طلا، آثار هنری و سایر داراییهای فیزیکی هستند که روی بلاکچین ثبت و معامله میشوند. این مقاله به بررسی مفهوم RWA، مزایا، چالشها و آینده آنها میپردازد.
توکنهای RWA به داراییهای فیزیکی یا مالی اطلاق میشود که از طریق فناوری بلاکچین دیجیتالی شده و قابل معامله هستند. این توکنها با استفاده از قراردادهای هوشمند صادر میشوند و مالکیت آنها بر اساس قوانین از پیش تعیینشده، تضمین میشود.
برخی از مهمترین کاربردهای این توکنها عبارتاند از:
تبدیل مالکیت املاک به توکنهای دیجیتال و امکان خرید و فروش آنها به صورت خرد. به عنوان مثال، پروژههایی مانند "Propy" و "RealT" به کاربران امکان سرمایهگذاری در املاک از طریق توکنهای بلاکچینی را میدهند. این مدل نهتنها نقدینگی در بازار املاک را افزایش میدهد، بلکه امکان مشارکت افراد بیشتری را در این بازار فراهم میکند.
توکنیزه کردن طلا، نقره و سایر فلزات برای افزایش نقدینگی و امنیت. نمونههایی از این پروژهها شامل "Paxos Gold (PAXG)" و "Tether Gold (XAUT)" هستند که هر توکن آنها به مقدار مشخصی طلا در دنیای واقعی مرتبط است. این کار به سرمایهگذاران امکان میدهد بدون نیاز به ذخیره فیزیکی طلا، در این فلز گرانبها سرمایهگذاری کنند.
ایجاد توکنهای مرتبط با آثار هنری و اشیای کلکسیونی، که امکان مالکیت مشترک را فراهم میکند. پروژههایی مانند "Masterworks" به کاربران این امکان را میدهند که سهمی از یک اثر هنری گرانقیمت را خریداری کرده و در افزایش ارزش آن سهیم شوند. همچنین، برخی از NFTها به عنوان نماینده آثار هنری فیزیکی عمل میکنند.
دیجیتالیسازی اوراق بهادار و عرضه آنها در بازارهای غیرمتمرکز. برای مثال، پروژههایی مانند "Securitize" و "tZERO" بستری را برای ارائه سهام و اوراق قرضه به صورت توکنیزه شده فراهم کردهاند. این مدل باعث افزایش دسترسی به فرصتهای سرمایهگذاری و کاهش وابستگی به سیستمهای مالی سنتی میشود.
RWA امکان تقسیمبندی و معامله داراییهای باارزش را فراهم میکند و باعث افزایش نقدینگی در بازارهای مختلف میشود.
استفاده از بلاکچین باعث افزایش شفافیت در معاملات و کاهش خطر تقلب و جعل اسناد میشود.
افراد در سراسر جهان میتوانند بدون محدودیتهای جغرافیایی در این داراییها سرمایهگذاری کنند.
حذف واسطهها در فرایندهای مالی، باعث کاهش هزینههای انتقال و مدیریت دارایی میشود.
امکان خرید بخشی از یک دارایی، مانند سهام یک ساختمان یا یک اثر هنری گرانقیمت، برای افراد بیشتری فراهم میشود.
⚠️ مسائل قانونی و نظارتی: بسیاری از کشورها هنوز چارچوب قانونی مشخصی برای توکنهای RWA ندارند که این امر مانعی بر سر راه پذیرش گسترده آنها است.
⚠️ مشکلات نقدشوندگی: با وجود افزایش نقدینگی، در برخی موارد همچنان نقد کردن این داراییها ممکن است زمانبر باشد.
⚠️ ریسکهای امنیتی: امکان هک و سرقت داراییهای دیجیتالی همیشه یکی از چالشهای بزرگ فناوری بلاکچین است.
⚠️ اعتماد عمومی: پذیرش گسترده توکنهای RWA نیازمند افزایش اعتماد عمومی به فناوری بلاکچین و اعتبارسنجی داراییهای دیجیتالی است.
با پیشرفت فناوری بلاکچین و افزایش توجه سرمایهگذاران نهادی به این حوزه، انتظار میرود که بازار توکنهای RWA رشد چشمگیری داشته باشد. برخی از روندهای آینده عبارتاند از:
بانکها و موسسات مالی به دنبال راههایی برای استفاده از توکنهای RWA هستند تا کارایی خود را افزایش داده و هزینههای تراکنش را کاهش دهند. بانکهایی مانند "JPMorgan" در حال آزمایش روشهای جدیدی برای ادغام داراییهای توکنیزه شده در سیستمهای مالی خود هستند. این پذیرش گسترده میتواند مسیر را برای قانونیسازی و استانداردسازی بیشتر هموار کند.
دولتها و نهادهای نظارتی به تدریج قوانین مشخصی برای پذیرش و مدیریت این داراییها وضع خواهند کرد. برخی کشورها مانند سوئیس و سنگاپور در حال تدوین مقرراتی برای پشتیبانی از داراییهای توکنیزه شده هستند. شفافیت بیشتر در قوانین، اعتماد سرمایهگذاران و شرکتها را افزایش خواهد داد.
ظهور استانداردهای جدید توکنیزهسازی، مانند استفاده از استانداردهای ERC-3643 و دیگر پروتکلهای مبتنی بر اتریوم، میتواند امنیت و قابلیت همکاری بین پلتفرمهای مختلف را افزایش دهد. علاوه بر این، راهکارهای جدیدی مانند ZK-rollups و بلاکچینهای لایه ۲ میتوانند هزینههای تراکنش و زمان پردازش را کاهش دهند.
شرکتهای فعال در حوزه املاک و کالاهای فیزیکی به دنبال راههایی برای استفاده از این فناوری برای افزایش نقدینگی و جذب سرمایهگذاران خواهند بود. شرکتهایی مانند "Mattereum" و "Harbor" از فناوری بلاکچین برای توکنیزه کردن املاک و کالاهای لوکس استفاده میکنند. این فناوری میتواند باعث کاهش هزینههای اداری و افزایش سرعت نقل و انتقال داراییها شود.
توکنهای مرتبط با داراییهای دنیای واقعی (RWA) فرصتی نوین برای دیجیتالیسازی و افزایش نقدینگی داراییهای فیزیکی فراهم کردهاند. با وجود چالشهای قانونی و فنی، این فناوری میتواند تغییرات بزرگی در نحوه سرمایهگذاری و مدیریت داراییها ایجاد کند. آینده این حوزه وابسته به پذیرش گستردهتر توسط دولتها، کسبوکارها و سرمایهگذاران است و در صورتی که موانع موجود برطرف شوند، میتوان انتظار داشت که RWA به یکی از اجزای اصلی بازارهای مالی تبدیل شود.