مقالات
زمانی که یک کیف پول بلاکچینی را باز میکنید، موجودی یک آدرس را مشاهده میکنید، تاریخچه تراکنشها را بررسی میکنید یا درخواست ارسال یک تراکنش را ثبت میکنید، کیف پول برای دریافت یا ارسال اطلاعات باید به زیرساخت شبکه بلاکچین دسترسی داشته باشد.
اما بیشتر کیف پولها تمام اطلاعات بلاکچین را مستقیماً روی تلفن همراه یا رایانه کاربر نگهداری نمیکنند. در بسیاری از معماریها، نرمافزار کیف پول از طریق یک واسط ارتباطی با یک نود (Node) یا سرویس زیرساختی متصل به نودها ارتباط برقرار میکند. یکی از مهمترین فناوریهایی که این ارتباط را امکانپذیر میکند، RPC است. RPC مخفف Remote Procedure Call یا «فراخوانی رویه از راه دور» است. به زبان ساده، RPC روشی است که به یک نرمافزار اجازه میدهد از یک سیستم دیگر بخواهد عملیات مشخصی را انجام دهد یا اطلاعاتی را در اختیار آن قرار دهد. در شبکههایی مانند اتریوم، برنامهها برای خواندن اطلاعات بلاکچین یا ارسال تراکنش به شبکه باید با یک نود ارتباط برقرار کنند و JSON-RPC یکی از استانداردهای اصلی این ارتباط است.
هشدار: این مطلب صرفاً با هدف آموزش مفاهیم فنی بلاکچین، RPC و نحوه ارتباط کیف پولها با شبکه تهیه شده است. مطالب این مقاله توصیه مالی یا پیشنهاد انجام تراکنش نیست. هنگام اتصال کیف پول به شبکهها و سرویسهای RPC، آدرس شبکه، منبع RPC و جزئیات درخواستها را با دقت بررسی کنید.
برای درک مفهوم RPC بهتر است ابتدا نقش نودها را در نظر بگیریم. نودهای بلاکچین نرمافزارهایی هستند که با شبکه ارتباط دارند و بسته به نوع و معماری خود میتوانند اطلاعاتی مانند بلاکها، تراکنشها و وضعیت شبکه را پردازش یا نگهداری کنند. یک برنامه مانند کیف پول برای دریافت برخی از این اطلاعات لازم نیست مستقیماً تمام فرایندهای یک نود کامل را انجام دهد. در عوض میتواند درخواست مشخصی برای یک نود یا ارائهدهنده زیرساخت ارسال کند. RPC در این میان مانند یک لایه ارتباطی میان برنامه و نود عمل میکند.
بهعنوان مثال، کیف پول ممکن است بخواهد بداند:
موجودی یک آدرس چقدر است؟
آخرین شماره بلاک چیست؟
یک تراکنش در چه وضعیتی قرار دارد؟
اطلاعات یک قرارداد هوشمند چیست؟
هزینه موردنیاز برای اجرای یک تراکنش چگونه برآورد میشود؟
آیا تراکنش مشخصی در شبکه ثبت شده است؟
کیف پول درخواست مربوطه را از طریق RPC ارسال میکند و نود پس از پردازش درخواست، پاسخ مناسب را برمیگرداند.
RPC مخفف عبارت Remote Procedure Call است.
ترجمه تحتاللفظی آن «فراخوانی رویه از راه دور» است، اما در فضای بلاکچین میتوان آن را روشی برای درخواست اطلاعات یا اجرای عملیات مشخص روی یک سیستم دیگر در نظر گرفت.
در یک معماری ساده، مسیر ارتباط میتواند به شکل زیر باشد:
کاربر → کیف پول → RPC Endpoint → نود → شبکه بلاکچین
سپس پاسخ در جهت معکوس بازمیگردد:
شبکه/نود → RPC → کیف پول → کاربر
بنابراین RPC خود بلاکچین، کیف پول یا نود نیست؛ بلکه بخشی از سازوکار ارتباط میان این اجزا محسوب میشود.

یکی از تصورات اشتباه این است که هر کیف پول مستقیماً به تمام نودهای یک بلاکچین متصل است. معماری کیف پولها یکسان نیست، اما بسیاری از کیف پولهای نرمافزاری برای دریافت دادههای شبکه از نودها یا سرویسهای زیرساختی استفاده میکنند.
فرض کنید کاربر کیف پول خود را باز کرده و وارد شبکهای سازگار با اتریوم شده است.
کیف پول برای نمایش اطلاعات باید دادههای موردنیاز را دریافت کند. برای این منظور درخواستهایی از طریق یک RPC Endpoint ارسال میشوند.
روند سادهشده ارتباط میتواند شامل مراحل زیر باشد:
کاربر عملیاتی را در کیف پول انجام میدهد.
کیف پول تشخیص میدهد چه اطلاعاتی از شبکه موردنیاز است.
یک درخواست RPC ایجاد میشود.
درخواست به RPC Endpoint ارسال میشود.
نود یا زیرساخت RPC درخواست را پردازش میکند.
پاسخ به کیف پول بازگردانده میشود.
کیف پول اطلاعات دریافتشده را در رابط کاربری نمایش میدهد.
برای ارسال تراکنش نیز مراحل بیشتری مانند ایجاد دادههای تراکنش و امضای آن مطرح میشود.
RPC Endpoint آدرسی است که یک برنامه از طریق آن درخواستهای RPC خود را برای یک نود یا سرویس RPC ارسال میکند.
در بسیاری از شبکهها این Endpoint به شکل یک آدرس اینترنتی در تنظیمات شبکه کیف پول دیده میشود.
برای مثال هنگام اضافهکردن دستی یک شبکه، ممکن است فیلدهایی مانند موارد زیر وجود داشته باشند:
⬅️ Network Name | نام شبکه |
⬅️ RPC URL | آدرس سرویس RPC |
⬅️ Chain ID | شناسه شبکه |
⬅️ Currency Symbol | نماد دارایی بومی شبکه، در صورت نیاز رابط |
⬅️ Block Explorer | آدرس مرورگر بلاک شبکه |
در این میان RPC URL وظیفه مهمی در برقراری ارتباط کیف پول با زیرساخت شبکه دارد.
Chain ID نیز به کیف پول کمک میکند شبکه موردنظر را از شبکههای دیگر تشخیص دهد. بنابراین RPC URL و Chain ID دو مفهوم متفاوت هستند و نباید با یکدیگر اشتباه گرفته شوند.
یکی از اصطلاحاتی که در کنار RPC زیاد مشاهده میشود، JSON-RPC است.
JSON-RPC یک پروتکل سبک برای Remote Procedure Call است که از ساختار JSON برای تبادل داده استفاده میکند. مستندات اتریوم توضیح میدهد که کلاینتهای اتریوم JSON-RPC را پیادهسازی میکنند تا برنامهها بتوانند از مجموعهای استاندارد از متدها برای ارتباط با نود استفاده کنند.
در یک درخواست JSON-RPC معمولاً اطلاعاتی مانند نام متد، پارامترهای موردنیاز، شناسه درخواست و نسخه پروتکل وجود دارد.
برای نمونه، برنامه ممکن است درخواست دریافت شماره آخرین بلاک یا اطلاعات یک آدرس را ارسال کند. نود درخواست را دریافت کرده و پاسخ را در قالب ساختاریافته به برنامه برمیگرداند.
مزیت این ساختار آن است که برنامه و نود میتوانند براساس قالب مشخص و قابلپیشبینی با یکدیگر ارتباط برقرار کنند.

نوع اطلاعات به شبکه، کیف پول و عملیاتی که کاربر انجام میدهد بستگی دارد. RPC میتواند برای طیف گستردهای از درخواستها مورد استفاده قرار گیرد.
⬅️ اطلاعات بلاک | دریافت شماره یا اطلاعات یک بلاک |
⬅️ اطلاعات آدرس | بررسی دادههای مرتبط با یک آدرس |
⬅️ موجودی | دریافت موجودی ثبتشده برای آدرس |
⬅️ تراکنش | دریافت جزئیات یک تراکنش |
⬅️ وضعیت تراکنش | بررسی ثبت یا پردازش تراکنش |
⬅️ قرارداد هوشمند | خواندن داده یا فراخوانی متدهای قرارداد |
⬅️ اطلاعات شبکه | دریافت برخی وضعیتها و مشخصات شبکه |
⬅️ ارسال تراکنش | انتقال تراکنش امضاشده به نود |
این جدول نشان میدهد RPC فقط برای «ارسال تراکنش» نیست. بخش قابلتوجهی از اطلاعاتی که در رابط کیف پول مشاهده میشود نیز ممکن است با درخواست از نودها یا سرویسهای مرتبط دریافت شود.
در معماری صحیح یک کیف پول غیرامانی (Non-Custodial Wallet)، کلید خصوصی نباید برای RPC Endpoint ارسال شود.
برای مثال در یک روند معمول ارسال تراکنش، کیف پول ابتدا اطلاعات تراکنش را آماده میکند و عملیات امضا در محیطی انجام میشود که کلید خصوصی تحت کنترل کیف پول یا کاربر قرار دارد. سپس تراکنش امضاشده برای انتشار به شبکه ارسال میشود.
بنابراین باید میان دو مفهوم تفاوت قائل شد:
امضای تراکنش به کلید خصوصی نیاز دارد.
ارسال تراکنش امضاشده به شبکه میتواند از طریق RPC انجام شود.
این تفکیک از نظر امنیتی اهمیت زیادی دارد. کلید خصوصی یا عبارت بازیابی نباید برای اضافهکردن RPC در اختیار وبسایت، سرویس یا فرد دیگری قرار گیرد.
RPC Endpointها را میتوان از جنبه نحوه دسترسی و مدیریت به گروههای مختلف تقسیم کرد.
Public RPC یا RPC عمومی Endpointی است که برای استفاده عمومی ارائه شده است. این سرویسها معمولاً برای دسترسی سادهتر کاربران و برنامهها به یک شبکه ایجاد میشوند.
ممکن است RPC عمومی دارای محدودیت تعداد درخواست، محدودیت سرعت یا سیاستهای مشخصی برای استفاده باشد.
برخی ارائهدهندگان زیرساخت، Endpointهایی را در اختیار توسعهدهندگان یا برنامهها قرار میدهند که ممکن است دارای کلید API، محدودیت اختصاصی یا تنظیمات متفاوت باشند.
در این روش فرد یا مجموعه نود و زیرساخت RPC خود را مدیریت میکند. این روش کنترل بیشتری روی زیرساخت ایجاد میکند اما راهاندازی، نگهداری، بهروزرسانی و تأمین امنیت آن نیز بر عهده اپراتور خواهد بود.
مستندات اتریوم نیز امکان استفاده برنامهها از RPC نود و اتصال برنامههایی مانند کیف پول به Endpoint نود شخصی را توضیح میدهد.
روش | مدیریت زیرساخت | راهاندازی | کنترل فنی | نیاز به نگهداری |
RPC عمومی | ارائهدهنده | ساده | محدودتر | کم |
سرویس RPC اختصاصی | ارائهدهنده سرویس | نسبتاً ساده | متوسط | کم |
RPC نود شخصی | کاربر یا سازمان | پیچیدهتر | بالا | بالا |
هیچکدام از این روشها بهصورت مطلق برای تمام کاربردها مناسب نیستند. انتخاب روش به معماری برنامه، سطح دانش فنی، نیازهای حریم خصوصی، حجم درخواستها و سیاستهای زیرساختی بستگی دارد.
موجودی داراییها صرفاً یک عدد ذخیرهشده داخل رابط کیف پول نیست. کیف پول برای نمایش وضعیت فعلی آدرس باید اطلاعات مربوط به شبکه را دریافت و پردازش کند.
برای نمونه، کیف پول ممکن است از طریق RPC وضعیت یک آدرس یا دادههای قرارداد یک توکن را درخواست کند. پاسخ دریافتشده سپس توسط نرمافزار پردازش شده و به شکل قابلفهم به کاربر نمایش داده میشود.
به همین دلیل بروز اختلال در RPC ممکن است باعث شود کیف پول موقتاً نتواند اطلاعات شبکه را بهدرستی نمایش دهد.
این وضعیت لزوماً به معنای تغییر دادههای ثبتشده روی بلاکچین نیست؛ گاهی مشکل فقط در دسترسی رابط کیف پول به اطلاعات شبکه قرار دارد.
اگر Endpoint مورد استفاده کیف پول پاسخ ندهد، ممکن است برخی قابلیتهای وابسته به آن دچار اختلال شوند.
برای مثال ممکن است:
اطلاعات شبکه دیر بارگذاری شود؛
موجودی یا تاریخچه بهروز نمایش داده نشود؛
ارسال تراکنش از طریق آن Endpoint انجام نشود؛
ارتباط برخی برنامههای غیرمتمرکز با شبکه مختل شود؛
پیامهایی مانند RPC Error یا Network Error نمایش داده شوند.
نکته مهم این است که اختلال RPC با از بین رفتن دارایی یا کلید خصوصی یکسان نیست.
اگر اطلاعات روی بلاکچین وجود داشته باشند، از کار افتادن یک Endpoint بهتنهایی باعث حذف دادههای شبکه نمیشود. در برخی معماریها میتوان از Endpoint معتبر دیگری برای دسترسی مجدد به شبکه استفاده کرد.
کاربران هنگام کار با کیف پولها یا برنامههای Web3 ممکن است با خطاهای مختلف RPC مواجه شوند.
یک عنوان عمومی برای خطاهایی است که هنگام ارسال یا پردازش درخواست RPC ایجاد میشوند.
ممکن است Endpoint در دسترس نباشد یا ارتباط شبکه با آن برقرار نشود.
سرور در زمان تعیینشده پاسخ مناسب ارائه نکرده است.
برخی ارائهدهندگان تعداد درخواستهای مجاز را در یک بازه زمانی محدود میکنند. عبور از این حد میتواند باعث رد موقت درخواست شود.
درخواست ارسالشده ممکن است دارای پارامتر اشتباه، متد پشتیبانینشده یا ساختار نامعتبر باشد.
در برخی شرایط مشخصات RPC و Chain ID واردشده با یکدیگر مطابقت ندارند و کیف پول نمیتواند شبکه را مطابق انتظار شناسایی کند.
خیر؛ RPC و بلاکچین یک مفهوم نیستند.
اگر دو RPC معتبر به یک شبکه یکسان متصل باشند، تغییر Endpoint لزوماً به معنای تغییر شبکه نیست.
برای مثال یک شبکه میتواند چندین ارائهدهنده RPC مختلف داشته باشد که همگی امکان دسترسی به همان بلاکچین را فراهم میکنند. بااینحال کاربر باید هنگام تغییر RPC، مواردی مانند Chain ID، شبکه مقصد و اعتبار Endpoint را بررسی کند. استفاده از اطلاعات نادرست میتواند کیف پول را به زیرساخت یا حتی شبکهای متفاوت از چیزی که کاربر انتظار دارد متصل کند.
RPC فقط یک مسیر فنی ساده نیست و انتخاب ارائهدهنده آن میتواند از منظر حریم خصوصی نیز اهمیت داشته باشد.
هنگامی که کیف پول درخواستهایی برای یک RPC Server ارسال میکند، ارائهدهنده سرویس ممکن است بسته به معماری، تنظیمات و سیاستهای خود برخی دادههای فنی مرتبط با درخواستها را مشاهده یا ثبت کند. این دادهها میتوانند شامل مواردی مانند زمان درخواست، نوع درخواست، آدرسهای بلاکچینی مورد پرسوجو یا اطلاعات فنی اتصال باشند.
میزان داده قابل مشاهده یا نحوه نگهداری آن به سرویس مورد استفاده بستگی دارد. بنابراین برای ارزیابی حریم خصوصی باید مستندات و Privacy Policy ارائهدهنده RPC بررسی شود.
این سه اصطلاح گاهی با یکدیگر اشتباه گرفته میشوند، در حالی که نقش متفاوتی دارند.
مفهوم | تعریف ساده | کاربرد اصلی |
Node | نرمافزار متصل به شبکه بلاکچین | مشارکت در شبکه و پردازش/ارائه داده |
RPC | سازوکار ارتباط برنامه با سرویس یا نود | ارسال درخواست و دریافت پاسخ |
RPC Endpoint | آدرس دسترسی به سرویس RPC | نقطه اتصال برنامه |
Block Explorer | رابط جستوجو و مشاهده دادههای بلاکچین | بررسی بلاک، تراکنش و آدرس |
برای مثال کیف پول میتواند از طریق RPC اطلاعات تراکنش را دریافت کند، در حالی که کاربر همان تراکنش را از طریق Block Explorer مشاهده میکند.
RPC و API مفاهیم کاملاً یکسانی نیستند.
API اصطلاح گستردهتری برای رابطهایی است که امکان ارتباط میان نرمافزارها را فراهم میکنند. RPC یکی از الگوهایی است که میتواند برای این ارتباط مورد استفاده قرار گیرد.
در RPC، برنامه معمولاً یک متد مشخص را روی سیستم راه دور فراخوانی میکند. JSON-RPC نیز قواعدی برای ساختار این درخواست و پاسخ تعریف میکند.
بنابراین میتوان گفت RPC در بسیاری از موارد نوعی رابط ارتباطی میان برنامه و سرویس است، اما هر API الزاماً RPC نیست.
RPC و WalletConnect نیز وظایف متفاوتی دارند.
RPC معمولاً برای ارتباط نرمافزار با نود یا زیرساخت بلاکچین استفاده میشود. WalletConnect در سناریوهای Web3 میتواند برای ایجاد ارتباط میان کیف پول و یک برنامه غیرمتمرکز مورد استفاده قرار گیرد.
در یک سناریوی ساده:
DApp ↔ کیف پول ↔ RPC ↔ نود بلاکچین
البته معماری واقعی برنامهها میتواند پیچیدهتر باشد و همه کیف پولها یا DAppها دقیقاً از یک ساختار یکسان استفاده نمیکنند.
شبکههای سازگار با Ethereum Virtual Machine یا EVM معمولاً از مجموعهای از روشهای JSON-RPC برای تعامل برنامهها با شبکه استفاده میکنند.
به همین دلیل هنگام اضافهکردن برخی شبکههای EVM به کیف پول، معمولاً اطلاعاتی مانند RPC URL و Chain ID درخواست میشود. در این شبکهها RPC میتواند برای عملیات مختلفی مانند خواندن وضعیت بلاکچین، بررسی تراکنش، اجرای درخواستهای خواندنی قراردادهای هوشمند و ارسال تراکنشهای امضاشده مورد استفاده قرار گیرد.
البته جزئیات پیادهسازی، متدهای پشتیبانیشده و محدودیتها ممکن است میان شبکهها و ارائهدهندگان RPC متفاوت باشد.
اضافهکردن یک RPC ناشناس بدون بررسی منبع آن اقدام مناسبی نیست. برای بررسی یک Endpoint بهتر است چند معیار در نظر گرفته شود:
اولین مرجع برای دریافت اطلاعات شبکه باید مستندات رسمی همان پروژه یا منابع معتبر معرفیشده توسط آن باشد.
شناسه شبکه باید با اطلاعات رسمی شبکه مطابقت داشته باشد.
دامنه Endpoint باید با منبعی که آن را معرفی کرده است بررسی شود. شباهت ظاهری دامنهها بهتنهایی نشانه اعتبار نیست.
برای اضافهکردن RPC نیازی به ارائه عبارت بازیابی یا کلید خصوصی وجود ندارد. هر سرویسی که برای تنظیم RPC چنین اطلاعاتی درخواست کند باید مشکوک تلقی شود.
در سرویسهای زیرساختی بهتر است سیاستهای امنیتی، محدودیت درخواستها، شرایط استفاده و سیاست حریم خصوصی بررسی شوند.
RPC بخشی از زیرساخت ارتباطی کیف پول با شبکه است و به همین دلیل انتخاب و تنظیم آن باید با دقت انجام شود.
مهمترین نکات عبارتاند از:
RPC URL را از منابع معتبر دریافت کنید.
Chain ID را با مستندات شبکه تطبیق دهید.
عبارت بازیابی را برای تنظیم RPC وارد نکنید.
کلید خصوصی را در اختیار ارائهدهنده RPC قرار ندهید.
دامنه Endpoint را قبل از ذخیرهکردن بررسی کنید.
خطای RPC را فوراً به معنای مشکل در داراییهای روی شبکه تفسیر نکنید.
در صورت بروز اختلال، وضعیت شبکه و Endpoint را جداگانه بررسی کنید.
سیاست حریم خصوصی ارائهدهنده RPC را در کاربردهای حساس مطالعه کنید.
RPCهای ناشناس معرفیشده در پیامها یا صفحات غیرمعتبر را بدون بررسی به کیف پول اضافه نکنید.
فرض کنید کاربر کیف پول خود را باز میکند و میخواهد وضعیت یک آدرس را مشاهده کند.
در پشت رابط کاربری میتواند چنین فرایندی رخ دهد:
مرحله اول: کیف پول آدرس موردنظر را مشخص میکند.
مرحله دوم: یک درخواست JSON-RPC مناسب ایجاد میشود.
مرحله سوم: درخواست به RPC Endpoint ارسال میشود.
مرحله چهارم: نود یا زیرساخت RPC اطلاعات مربوطه را از وضعیت شبکه دریافت میکند.
مرحله پنجم: پاسخ به کیف پول بازگردانده میشود.
مرحله ششم: کیف پول پاسخ فنی را پردازش کرده و آن را به شکل قابلخواندن به کاربر نمایش میدهد.
بنابراین رابط سادهای که کاربر در کیف پول مشاهده میکند، میتواند در پشت صحنه به چندین درخواست و پاسخ میان کیف پول و زیرساخت بلاکچین وابسته باشد.
برای جمعبندی ارتباط اجزا میتوان ساختار زیر را در نظر گرفت:
کاربر
↓
کیف پول
↓ ایجاد درخواست
RPC / JSON-RPC
↓
RPC Endpoint
↓
Node
↓
شبکه بلاکچین
و هنگام دریافت اطلاعات، پاسخ از همین مسیر در جهت معکوس به کیف پول بازمیگردد.
این مدل سادهشده کمک میکند تفاوت میان رابط کیف پول، RPC و خود شبکه بلاکچین بهتر درک شود.
RPC موضوعی صرفاً مخصوص توسعهدهندگان نیست. کاربران عادی کیف پول نیز ممکن است هنگام اضافهکردن شبکه، تغییر Endpoint یا بررسی خطاهای اتصال با این اصطلاح روبهرو شوند. شناخت مفهوم RPC کمک میکند کاربر تفاوت میان مشکل رابط کیف پول، اختلال RPC و وضعیت خود شبکه بلاکچین را بهتر درک کند. همچنین کاربر متوجه میشود چرا یک کیف پول برای نمایش اطلاعات به زیرساخت شبکه نیاز دارد و چرا در برخی مواقع تغییر یک Endpoint معتبر میتواند مشکل دسترسی به دادهها را برطرف کند، بدون آنکه اطلاعات ثبتشده روی خود بلاکچین تغییر کرده باشند.
RPC یکی از اجزای مهم زیرساخت ارتباطی در اکوسیستم بلاکچین است. این فناوری امکان میدهد کیف پولها، برنامههای غیرمتمرکز و سایر نرمافزارها درخواستهای مشخصی را برای نودها یا سرویسهای متصل به شبکه ارسال کنند و پاسخ ساختاریافته دریافت کنند. در شبکههایی مانند اتریوم، JSON-RPC مجموعهای استاندارد از روشها را برای تعامل برنامهها با نود فراهم میکند. از دریافت اطلاعات بلاک و بررسی وضعیت تراکنش گرفته تا خواندن دادههای قرارداد هوشمند و ارسال تراکنش امضاشده، بسیاری از عملیات پشت رابط کاربری کیف پول به چنین ارتباطی وابسته هستند. در عین حال باید میان کیف پول، RPC، RPC Endpoint، نود و خود بلاکچین تفاوت قائل شد. RPC مسیر ارتباطی است و اختلال در یک Endpoint لزوماً به معنای وجود مشکل در دادههای ثبتشده روی بلاکچین نیست.
از نظر امنیتی نیز استفاده از RPC معتبر، بررسی Chain ID، توجه به منبع Endpoint و خودداری از ارائه کلید خصوصی یا عبارت بازیابی اهمیت دارد. شناخت این مفاهیم میتواند به درک دقیقتر نحوه عملکرد کیف پولهای بلاکچینی و ارتباط آنها با شبکه کمک کند.